O strategicznych inwestycjach, dekarbonizacji, innowacjach technologicznych i roli ciepłownictwa w budowaniu nowoczesnego miasta rozmawiam z Pawłem Orlofem, prezesem zarządu i dyrektorem zarządzającym Veolii Energii Warszawa.

Bartosz Parchoniuk: Veolia Energia Warszawa jest liderem sektora ciepłowniczego w Polsce, zarządzając jednocześnie największą siecią w Unii Europejskiej. Jak wyglądały początki działalności spółki w stolicy i jakie kluczowe decyzje lub projekty zadecydowały o obecnej pozycji lidera w branży?

Paweł Orlof: Początki to przede wszystkim rozbudowa i konsekwentna modernizacja systemu ciepłowniczego Warszawy - sieci ciepłowniczej, która z roku na rok obejmowała coraz więcej dzielnic i budynków. Warszawa ma sieć ciepłowniczą pierścieniową prowadzoną w taki sposób, aby spełniać najwyższe standardy efektywności. Standaryzacja, modernizacja oraz wzmacnianie niezawodności poprzez m.in. digitalizację infrastruktury - to te elementy tworzą dziś optymalny model systemu ciepłowniczego stolicy. Z dzisiejszej perspektywy tak samo ważne były długofalowe inwestycje w modernizację magistrali ciepłowniczych, cyfryzacja zarządzania dostawami ciepła, a także konsekwentne podnoszenie efektywności pracy sieci, dzięki czemu system mógł się rozwijać z nową jakością.

BP: Spółka realizuje wiele projektów innowacyjnych, takich jak Ciepłomat® czy odzysk energii odpadowej ze ścieków. Które z tych działań uważa Pan za najbardziej przełomowe w kontekście transformacji energetycznej miasta i dlaczego?

Paweł Orlof: Za przełomowe uznaję te projekty, które jednocześnie dekarbonizują system i zwiększają jego efektywność, czyli w praktyce jest to integracja rozproszonych źródeł ciepła z siecią oraz odzysk energii odpadowej. Węzły hybrydowe i rozwiązania prosumenckie zmieniają sposób myślenia o ciepłownictwie. Sieć przestaje być wyłącznie odbiorcą energii z dużych źródeł wytwórczych (elektrociepłowni), a zaczyna działać jak platforma do integracji wielu technologii. W Veolii w Warszawie mamy już działające rozwiązanie - Ciepłomat® - który łączy miejską sieć ciepłowniczą z potencjałem odnawialnych źródeł energii u naszych klientów. Z kolei odzysk energii ze ścieków lub innych strumieni odpadowych jest atrakcyjny, bo to lokalne, stabilne źródło energii, które w miastach ma realny potencjał wzrostu i ogranicza zużycie paliw kopalnych.

Cyfrowa modernizacja największej sieci ciepłowniczej w Europie

BP: Efektywność operacyjna i niezawodność dostaw ciepła dla ponad 1,4 mln mieszkańców Warszawy to ogromne wyzwanie. Jakie rozwiązania technologiczne i organizacyjne pozwalają Veolii utrzymywać wysoką jakość usług, ograniczać straty ciepła i wody oraz zminimalizować ryzyko awarii sieci?

Paweł Orlof: To połączenie technologii, danych, dyscypliny operacyjnej oraz wiedzy i doświadczenia naszych ekspertów. Po stronie technologii kluczowe są systemy zdalnego monitoringu (SCADA), telemetria parametrów sieci i automatyka regulacyjna, a także modernizacje odcinków o najwyższym ryzyku. Veolia w Warszawie konsekwentnie wdraża kolejny etap projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza 2.0 przy współfinansowaniu NFOŚiGW. Mamy ambitny plan rozwoju systemu zdalnego zarządzania siecią ciepłowniczą w Warszawie i realizujemy go z wielką determinacją.

Po stronie organizacyjnej kluczowe są standardy utrzymania sieci, planowanie prewencyjne, szybkie ścieżki decyzyjne przy awariach i współpraca z miejskimi służbami oraz zarządcami budynków. Ograniczanie strat ciepła to m.in. wymiana rur na preizolowane, optymalizacja temperatur i ciśnień, bilansowanie hydrauliczne oraz kontrola ubytków wody sieciowej dzięki analityce i szybkiemu wykrywaniu anomalii.

Ciepłomat®, odzysk energii i nowa era ciepłownictwa

BP: Projekty prosumenckie i hybrydowe coraz częściej wspierają integrację odnawialnych źródeł energii z tradycyjną siecią. Jak Veolia Energia Warszawa rozwija ten obszar i jakie korzyści przynosi mieszkańcom i klientom biznesowym?

Paweł Orlof: Rozwijamy ten obszar poprzez konkretne rozwiązania, takie jak właśnie Ciepłomat®, w których klient, np. biurowiec, centrum handlowe, zakład przemysłowy czy obiekt publiczny może stać się aktywnym graczem systemu ciepłowniczego. Może wytwarzać ciepło w określonych warunkach (np. z pomp ciepła, odzysku ciepła technologicznego, kogeneracji) i współpracować z siecią, która pełni rolę bufora oraz gwaranta bezpieczeństwa dostaw. Dla mieszkańców przekłada się to na bardziej stabilny i ekologiczny system w skali miasta. Dzięki temu znacząco obniża koszty eksploatacyjne budynku i poprawia jego efektywność energetyczną. Właściciele nieruchomości komercyjnych zyskują narzędzie do optymalizacji zużycia energii, co przekłada się na niższe rachunki, ponieważ Veolia płaci za to odzyskane ciepło.

BP: Zrównoważony rozwój i redukcja emisji to dziś kluczowe wyzwania dla energetyki miejskiej. Jakie konkretne inicjatywy realizuje spółka w zakresie ekologii, efektywności energetycznej i wykorzystania energii odpadowej?

Paweł Orlof: Działamy równolegle w kilku kierunkach: modernizujemy i podnosimy efektywność sieci oraz rozwijamy nisko- i zeroemisyjne źródła produkcji ciepła i energii. W praktyce to m.in. inwestycje w odzysk energii odpadowej, projekty hybrydowe łączące różne technologie, instalacje kogeneracyjne, ograniczanie strat przesyłowych, cyfryzacja zarządzania parametrami pracy, a także działania środowiskowe związane z redukcją emisji. Istotny jest też dialog z Miastem w kontekście kierunków transformacji i zgodności z celami klimatycznymi.

BP: Budowanie silnej organizacji to nie tylko technologie, ale także ludzie. Jak Veolia dba o środowisko pracy, rozwój pracowników i angażuje zespół w innowacyjne projekty?

Paweł Orlof: Stawiamy na kulturę bezpieczeństwa, rozwój kompetencji i realne włączanie pracowników w zmianę. Obejmuje to szkolenia techniczne (w tym szkolenia z wykorzystaniem VR dla pracowników operacyjnych) i menedżerskie, programy podnoszenia kwalifikacji w obszarach automatyki czy nowych technologii ciepłowniczych. Wdrożyliśmy już w 2019 roku mechanizmy zgłaszania usprawnień i pracy projektowej w zespołach interdyscyplinarnych. Innowacje nie „dzieją się obok” operacji, są częścią codziennej pracy i stale doskonalą codzienne zadania. W corocznym Konkursie Innowacyjności pracownicy zgłaszają ponad 100 propozycji w kategoriach nowy produkt, nowa technologia, usprawnienie i bezpieczeństwo. Mamy w naszej spółce stale rosnące grono pasjonatów innowacji.

BP: Jak wygląda proces współpracy z miastem, partnerami i klientami - od koncepcji projektu, przez inwestycje i wdrożenia technologiczne, aż po bieżące zarządzanie siecią? Które elementy tego procesu są kluczowe dla utrzymania wysokiego standardu usług i zaufania mieszkańców?

Paweł Orlof: Proces zaczyna się od wspólnego rozpoznania potrzeb i uwarunkowań, celów miasta, oczekiwań klientów, możliwości technicznych oraz kwestii formalnych. Następnie przechodzimy przez etap koncepcji i studium wykonalności, uzgodnień, projektowania, realizacji inwestycji i testów wdrożeniowych. Potem kluczowe jest stabilne zarządzanie eksploatacją: monitoring, utrzymanie, parametryzacja dostaw, komunikacja z klientami i transparentne informowanie o pracach planowych. Dla zaufania mieszkańców najważniejsze są: przewidywalność, szybkość reakcji w sytuacjach incydentalnych, jakość komunikacji oraz konsekwentne podnoszenie standardów. Jesteśmy nie tylko dostawcą ciepła, ale również aktywnym partnerem w transformacji energetycznej i ekologicznej Warszawy.

Dekarbonizacja i transformacja energetyczna Warszawy

BP: Jakie są strategiczne cele Veolii Energia Warszawa na najbliższe lata? Czy planowane są nowe inwestycje w modernizację sieci, rozwój projektów hybrydowych i prosumenckich, czy też ekspansja innowacyjnych rozwiązań w innych obszarach energetyki miejskiej?

Paweł Orlof: Priorytety na najbliższe lata to dalsza poprawa efektywności i niezawodności oraz przyspieszenie dekarbonizacji systemu. Od 2031 roku Veolia w Polsce nie będzie już spalać węgla. To oznacza modernizację i cyfryzację sieci, zwiększanie elastyczności operacyjnej, rozwój projektów hybrydowych i prosumenckich oraz rozbudowa skalowalnych źródeł opartych o odzysk energii odpadowej. Role sieci będą się rozszerzać z infrastruktury przesyłowej do narzędzia bilansowania wielu źródeł i technologii. Równolegle ważny będzie rozwój kompetencji organizacji i partnerstw, ponieważ transformacja w mieście wymaga współdziałania wielu interesariuszy.

Dziękuję za rozmowę.

red. nacz. Bartosz Parchoniuk