Czas na skok innowacyjny. Jak polskie firmy mogą skutecznie pozyskiwać miliony z grantów i ulg podatkowych

Kluczem do pełnego wykorzystania tych możliwości stają się profesjonalne przygotowanie projektów, otwartość na współpracę ze światem nauki, odważniejsze korzystanie z instrumentów podatkowych oraz umiejętne wykorzystanie transferu technologii, w tym rozwiązań podwójnego zastosowania (dual-use).

Miliardy z Horyzontu Europa. Wciąż ogromna przestrzeń do wzrostu

Flagowy program badawczo-innowacyjny Unii Europejskiej na lata 2021 - 2027, Horyzont Europa, dysponuje budżetem przekraczającym 95 mld euro. Środki przyznawane bezpośrednio przez agendy Komisji Europejskiej są dostępne dla najbardziej innowacyjnych i przełomowych projektów technologicznych.

Choć polskie przedsiębiorstwa coraz aktywniej uczestniczą w programie, nadal nie wykorzystują jego pełnego potencjału. Według dostępnych danych Polska pozyskuje około 1,86% budżetu programu Horyzont Europa, co plasuje nas na 16. miejscu w Unii Europejskiej. Dla porównania Niemcy odpowiadają za około 17% pozyskanych środków, Francja za 13%, a Hiszpania za 11%.

Co więcej, około połowa polskich wniosków składanych w programie Horyzont Europa pochodzi z uczelni i jednostek naukowych, a nie bezpośrednio z biznesu - zwraca uwagę Edyta Musielak.

Dane te pokazują skalę możliwości, jakie pozostają do zagospodarowania przez sektor prywatny. Tymczasem polskie firmy już dziś tworzą rozwiązania konkurencyjne w skali europejskiej, od zaawansowanej analityki dla sektora ubezpieczeniowego po innowacje w medycynie i biotechnologii. Odpowiednio przygotowane projekty mogą znacząco zwiększyć szanse przedsiębiorstw na skuteczną rywalizację o wielomilionowe granty.

Recepta na sukces w krajowych programach. Strategia, przygotowanie i współpraca z nauką

Coraz więcej przedsiębiorstw ubiega się o wsparcie dla innowacyjnych projektów w ramach krajowych programów finansowania, takich jak Ścieżka SMART czy nowy program STEP. Sukces w takich konkursach nie jest jednak dziełem przypadku, lecz efektem systematycznego i dobrze zaplanowanego procesu przygotowań.

Fundamentem skutecznego wniosku jest rzetelnie opracowana agenda badawcza, będąca szczegółowym planem prac badawczych, rozwojowych i wdrożeniowych. To również punkt wyjścia do wartościowej współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami a środowiskiem naukowym.

Jednym z głównych celów europejskich i krajowych programów wsparcia jest transfer wiedzy pomiędzy nauką a biznesem. Wciąż jednak wiele przedsiębiorstw koncentruje się przede wszystkim na doskonaleniu istniejących rozwiązań, rzadziej angażując się w projekty badawczo-rozwojowe realizowane we współpracy z jednostkami naukowymi - mówi Edyta Musielak.

W efekcie firmy często przeceniają poziom innowacyjności swoich rozwiązań. Tymczasem projekty badawczo-rozwojowe finansowane ze środków unijnych powinny prowadzić do powstania nowej wiedzy, nowych technologii lub znaczącego postępu technologicznego.

Mocna agenda badawcza, kompetentny zespół zdolny zrealizować ambitne prace oraz zabezpieczenie wkładu własnego to podstawowe elementy zwiększające szanse na uzyskanie dofinansowania - podkreśla ekspertka.

Kluczowe jest również odpowiednio wczesne rozpoczęcie przygotowań. Warto na bieżąco monitorować planowane nabory oraz konfrontować własne pomysły z wymaganiami przyszłych konkursów. Przygotowanie kompletnej dokumentacji aplikacyjnej wraz z analizami i agendą badawczą wymaga zazwyczaj co najmniej dwóch do trzech miesięcy intensywnej pracy.

Ulga B+R jako szybkie źródło dodatkowego kapitału

Niezależnie od programów grantowych polski system podatkowy od 2016 roku oferuje przedsiębiorcom wsparcie w postaci ulgi na działalność badawczo-rozwojową. Instrument ten jest dostępny dla podatników PIT i CIT prowadzących działalność innowacyjną na potrzeby własnego przedsiębiorstwa.

Ulga B+R umożliwia dodatkowe odliczenie kosztów kwalifikowanych związanych z działalnością badawczo-rozwojową, w tym kosztów pracowniczych oraz części wydatków materiałowych. Dla wielu firm stanowi ona najbardziej przewidywalny i najszybszy sposób uzyskania dodatkowych środków na rozwój.

Ulga B+R to z mojej perspektywy klasyczny quick win. W porównaniu z grantami jest rozwiązaniem szybszym i bardziej przewidywalnym. Jeżeli firma rzeczywiście prowadzi działalność innowacyjną, ponosi związane z nią koszty i płaci podatki, skorzystanie z ulgi staje się stosunkowo prostym procesem - zauważa Edyta Musielak.

Kluczowe znaczenie ma jednak właściwa identyfikacja projektów spełniających kryteria działalności badawczo-rozwojowej oraz prawidłowe przypisanie do nich kosztów kwalifikowanych. Pozwala to ograniczyć ryzyko podatkowe i bezpiecznie korzystać z dostępnych preferencji.

Technologie kosmiczne i dual-use. Nowy wymiar konkurencyjności

Jednym z najbardziej perspektywicznych kierunków rozwoju polskiej gospodarki pozostaje transfer zaawansowanych technologii. Szczególne znaczenie zyskują rozwiązania podwójnego zastosowania (dual-use), które znajdują zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym.

Polska konsekwentnie wzmacnia swoją pozycję na mapie europejskiego sektora kosmicznego. Od 2022 roku ABGi Poland współpracuje z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA), pełniąc rolę ESA Technology Broker w Polsce. W ramach tej działalności wspiera przedsiębiorstwa w identyfikowaniu technologii i rozwiązań opracowanych na potrzeby sektora kosmicznego oraz w ich adaptacji do zastosowań komercyjnych w innych branżach, takich jak energetyka, medycyna, logistyka czy przemysł. ABGi Poland zarządza również programem ESA Spark Funding w Polsce, który zapewnia finansowanie projektów ukierunkowanych na rozwój i adaptację technologii zarówno do zastosowań kosmicznych, jak i pozakosmicznych.

Zobacz również

Niezależność jako przewaga konkurencyjna. Transformacja dhosting.pl do europejskiego dostawcy cyfrowego

Połączenie grantów europejskich, preferencyjnego finansowania wdrożeń, ulg podatkowych oraz transferu przełomowych technologii tworzy dziś spójny ekosystem wsparcia innowacji.

Polskie firmy dysponują obecnie narzędziami, które pozwalają im skutecznie rozwijać innowacje i konkurować na rynku europejskim. Kluczowe jest jednak umiejętne wykorzystanie dostępnych możliwości oraz odpowiednie przygotowanie projektów już na etapie planowania - podsumowuje Edyta Musielak.

Joanna Biskup